Wanneer je werknemers op een werf aan de slag gaan waar asbest aanwezig is, ben je verplicht eerst na te gaan of hun werkzaamheden een risico op blootstelling met zich meebrengen. Niet elke taak houdt hetzelfde risico in: een oppervlakkige inspectie vraagt andere maatregelen dan breek- of sloopwerken. De aard van de handeling bepaalt dus welke beschermingsmaatregelen nodig zijn – van persoonlijke bescherming tot werfafbakening en ventilatie.

Zorg er met andere woorden voor dat je vooraf een duidelijk beeld hebt van wie wat gaat doen, op welke plek, en met welke materialen. Alleen dan kan je gepaste maatregelen nemen en het risico voor je werknemers tot een minimum beperken.

  • Er zijn drie types werkzaamheden met asbest. Welke regels je moet volgen, hangt af van wat je werknemers juist gaan doen:

    • Sporadische handelingen: kleine, korte ingrepen zonder risico op vezelverspreiding.

    • Eenvoudige handelingen: werken waarbij er lichte kans is op blootstelling, zoals het verwijderen van bepaalde toepassingen.

    • Verwijdering door erkende firma: risicovolle werken waarvoor een officiële erkenning nodig is.

  • Dan gaat het bijvoorbeeld om kort onderhoud van asbestcement, het inkapselen van asbest in goede staat of het nemen van stalen of luchtmetingen. Bij dit soort werk komen normaal geen vezels vrij.

    Wat moet je doen?
    Enkel de basisvoorzorgsmaatregelen toepassen. Je hoeft geen melding te doen, geen opleiding te voorzien en er zijn geen extra documenten nodig.

  • Gaat het om het verwijderen van asbest in goede staat, licht beschadigde buitentoepassingen of het reinigen van licht besmette ruimtes? Dan spreken we over ‘eenvoudige handelingen’. De risico’s zijn beperkt, maar de verplichtingen liggen een stuk hoger dan bij sporadische werken.

    Voor de werken starten:

    Je moet de werken 15 dagen op voorhand melden bij Toezicht op het Welzijn op het Werk én via het e-loket 30bis. In die melding vermeld je onder andere waar de werf ligt, wat er wordt verwijderd, hoeveel werknemers betrokken zijn en welke veiligheidsmaatregelen je neemt.

    Tijdens de voorbereiding:

    Laat een destructieve asbestinventaris opmaken en een risicoanalyse uitvoeren. Zijn er aanwijzingen dat de grenswaarden overschreden kunnen worden? Dan ben je verplicht een werkplan op te stellen, met uitleg over de werkwijze, beschermingsmaatregelen en communicatie naar je team.

    Voor je werknemers:

    Zorg dat alle betrokken werknemers een opleiding van 8 uur gevolgd hebben over eenvoudige handelingen met asbest. Dat attest moet elk jaar vernieuwd worden. Daarnaast hou je een personeelsregister bij van iedereen die blootgesteld kan worden en stuur je hen jaarlijks op gezondheidscontrole bij de arbeidsgeneesheer.

  • Gaat het om risicovolle verwijderingen waarbij een couveuse- of hermetisch afgesloten zone nodig is? Dan mag je dit niet zelf uitvoeren, tenzij je onderneming erkend is.

    Wat houdt dat in?

    • Je moet een erkenningsaanvraag doen bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid

    • Je moet voldoen aan voorwaarden uit de Codex Welzijn op het Werk

    • Je werknemers volgen een opleiding van 32 uur, met jaarlijkse bijscholing van 8 uur

    Meer info vind je op alertvoorasbest.be

  • Stop meteen met werken, evacueer de ruimte en sluit die af voor anderen.
    Laat een erkend labo stalen nemen en wacht op het resultaat. Pas daarna neem je maatregelen of beslis je hoe het werk verdergezet wordt.

  • Zodra er asbest op een werf aanwezig is, zijn bepaalde handelingen wettelijk verboden omdat ze het risico op vezelverspreiding te groot maken.

    Zo mag je asbesthoudend materiaal nooit opnieuw gebruiken of insluiten. Ook beschadigen is uit den boze – dus geen schuren, breken of gooien. Zelfs het plaatsen van zonnepanelen of een overzetdak op een asbestcementen dak of gevel is niet toegestaan.

    Daarnaast mag je op geen enkel moment snel draaiend elektrisch gereedschap gebruiken op asbesttoepassingen. Boormachines, slijpmachines of cirkelzagen kunnen vezels losmaken, net als hogedrukreinigers of straalmachines. Die zijn dus absoluut verboden in combinatie met asbest.

    En tot slot: asbestwerk mag nooit uitgevoerd worden door uitzendkrachten, jongeren, jobstudenten of stagiairs. Voor dit soort risico’s is ervaring en opleiding verplicht.

  • Iedereen die op een werf werkt waar asbest aanwezig kan zijn, moet toegang hebben tot de asbestinventaris. Dat geldt zowel voor je eigen werknemers als voor externe uitvoerders of onderaannemers.

    Het doel is duidelijk: iedereen moet weten waar er risico's zitten, zodat ze zich correct kunnen beschermen. De inventaris is dus geen papieren formaliteit, maar een actief hulpmiddel om veilig te kunnen werken.

  • Zeker. Als je actief bent in de bouwsector, kan je een beroep doen op de ondersteuningsmaatregelen van Constructiv. Zij helpen je bij het naleven van je verplichtingen, organiseren opleidingen en bieden praktisch advies op maat.

    Daarnaast voorziet ook de Vlaamse overheid subsidies en ondersteunende maatregelen voor het verwijderen van asbest in bedrijfsgebouwen. Denk bijvoorbeeld aan investeringen in leegstaande panden, heraanleg van asbestdaken of sanering bij renovatieprojecten.