BLOOTSTELLINGSCRITERIA ASBESTZIEKTEN

De blootstelling aan asbest

Voor alle asbestziekten is aangetoond dat de incidentie toeneemt met de cumulatieve asbestblootstelling. In een individueel geval is het echter moeilijk te bewijzen dat de ziekte effectief door asbest werd veroorzaakt. Dat bewijs wordt door het Asbestfonds ook niet geëist. De aanvrager moet enkel het bewijs leveren van een voldoende blootstelling aan het asbestrisico in België. Behalve in geval van mesothelioom worden de criteria vastgesteld bij koninklijk besluit.

De cumulatieve asbestblootstelling wordt bepaald door de concentratie van asbestvezels in de ingeademde lucht en de duur van de blootstelling. Aan de hand daarvan wordt een cumulatieve dosis berekend die wordt uitgedrukt in ‘vezeljaren’ (de berekeningswijze wordt beschreven in het koninklijk besluit). 

Om in aanmerking te komen voor vergoeding wegens asbestose, longkanker of larynxkanker, eist het koninklijk besluit een cumulatieve asbestblootstelling van ten minste 25 vezeljaren. Dit is naar huidige normen een erg hoge blootstelling: ze komt overeen met zowat 10 jaar lang voltijds werken in een omgeving met een aanzienlijke hoeveelheid asbest in de lucht. 

Een vezeljaar is gelijk aan de totale blootstelling die een persoon op één jaar tijd (1920 arbeidsuren) ondervindt in een arbeidsmilieu waar de asbestvezelconcentratie in de ingeademde lucht gelijk is aan één asbestvezel per kubieke centimeter. De blootstelling gedurende een bepaalde beroepsactiviteit wordt berekend op grond van de gemiddelde asbestvezelconcentratie in de lucht op de arbeidspost en de werkelijke duur van de blootstelling. De asbestvezelconcentratie wordt bepaald aan de hand van een lijst van activiteiten met concentraties per specifieke activiteit. Indien enkel welbepaalde handelingen of procédés gepaard gingen met een blootstelling aan asbest, wordt alleen de tijd die aan die handelingen of procédés werd besteed in aanmerking genomen.

Een persoon die bijvoorbeeld 240 dagen per jaar, 4 uur per dag, 10 jaar lang asbesthoudende golfplaten heeft geschuurd, zal volgens de berekeningsmethode opgelegd door het koninklijk besluit blootgesteld zijn aan:

 

  • Activiteit en concentratie aan asbestvezels: schuren van golfplaten, 5 vezels/cm³. 

  • Duur: 4 u/dag x 240 dagen/jaar x 10 jaar = 9600 werkuren = 5 jaar.

  • Blootstelling: 5 vezels/cm³ x 5 jaar = 25 vezeljaren.

Gecumuleerde blootstellingen (duur x concentratie) van 25 vezeljaren waren in het verleden (vóór 1985) niet zeldzaam in het arbeidsmilieu, maar komen vandaag normaal gezien niet meer voor in België.

Raadpleeg hier een lijst van beroepen en werkomstandigheden die tot blootstelling aan asbest kunnen leiden.

Voor het mesothelioom liggen de eisen qua blootstelling veel lager, omdat ook geringere blootstellingen gepaard gaan met een beduidende risicostijging. Maar ook die blootstelling moet worden aangetoond.
 

Wanneer is het nuttig een aanvraag in te dienen?

​Mesothelioom

In geval van mesothelioom moet altijd worden aangeraden een aanvraag in te dienen omdat de kans op erkenning groot is.

Andere asbestziekten

Voor al de andere asbestziekten moet aan personen die voor 1985 in typische beroepen met een hoge asbestblootstelling werkzaam waren, altijd worden aangeraden een aanvraag in te dienen. Matige blootstellingen kwamen nog voor tussen 1985 en 2000. Daarentegen zijn werknemers - behoudens zeldzame uitzonderingen - in België sinds het jaar 2000 nauwelijks nog blootgesteld aan asbest.